Over bofkonten en snotapen

Deze tekst verscheen in de nieuwsbrief ‘Leesvoer’ van april 2026.

Ontiegelijk veel redenen heb ik om te beseffen dat ik een bofkont ben. Een gelukzak, mazzelaar, met mijn gat in de boter gevallen. Omdat ons bedje in België en niet – ik zeg maar wat – in Iran, Soedan of Palestina staat. Omdat ik omringd ben door lieve mensen. Omdat ik dag in, dag uit met schone verhalen op pad mag.

Die schone verhalen en boeken stonden de afgelopen maand in de kijker. De jeugdboekenmaand denderde voorbij, met workshops, lezingen en vormingen. Ik krijg maar geen genoeg van de verwonderde reacties van kinderen – jong en oud – tijdens het luisteren naar een verhaal. “Ooh, de kleuren zijn terug!”, “Ja, ja, Gust heeft nog wat spullen staan!”, “Daar, daar is de olifant!”.

Eén bepaalde gebeurtenis deed me beseffen dat de kracht van woorden oh zo sterk is, in de positieve maar ook in de negatieve richting. Ik gaf een workshop in een geweldige bibliotheek, met veel geweldige boeken en geweldig enthousiaste kinderen uit een tweede leerjaar. Tijdens het voorleesmoment maakte de klasjuf zich kwaad op één van haar leerlingen. Hij deed – naar haar mening té – enthousiast mee. Ze haalde hem weg voor mijn kamishibai en sneerde “gij zijt ne snotaap.” Ik zag het kind (schouders omlaag, enthousiasme weg, ogen dof…) en bedacht me dat één woord een enorme impact kan hebben. Met een hart als een tientonner keerde ik naar huis.  

Woorden zijn krachtig. Dat werd ik toen meer dan ooit gewaar. Zou de wereld niet mooier zijn met meer positieve, bijzondere, warme, zachte woorden (zeg maar: bofkontwoorden)?!

Aan de slag met woordenpracht in de klas: wij gaan op woordenjacht!

🎁Met kinderen “op jacht” gaan naar bijzondere woorden kan magisch zijn! Ze ontdekken hoe rijk en speels taal kan zijn, leren bewust stilstaan bij woorden en geven betekenis aan wat zij ‘mooi’ vinden. Verdiepend woordenSCHATonderwijs dus!

Geef elk kind (of groepje) een boek, tijdschrift of een gedicht. Laat de kinderen op zoek gaan naar

🌸 een schitterend woord

😂 een grappig woord

😮 een raar of onbekend woord

💛 een gevoel-woord

😞 een verdrietig woord

🌍 een woord dat een beeld oproept

🎊 een verrassend woord

🎁 een woord met een onbekende klank

Ze schrijven hun vondsten op kaartjes of post-its of woordenwolkjes… Verzamel ze in een woordenschatkistje. Kinderen kunnen hun gevonden woorden ordenen:

👍🏻 zachte en harde woorden

👍🏻 blije en verdrietige woorden

👍🏻 fantasiewoorden en nuchtere woorden

👍🏻 lange en korte woorden

Of ze delen hun favoriete woorden en vertellen waarom ze dat woord kozen:

👉 Ik vind dit woord bijzonder omdat…

👉 Bij dit woord zie ik…

👉 Dit woord klinkt als…

👉 Bij dit woord denk ik aan…

Boekideeën: boeken vol warme woorden

Drie boeken waarin bijzondere, warme, zachte woorden centraal staan!

📗 Lieveling van Jef Aerts en Hanneke Siemansma

Pablo is een echte woordendokter. In zijn kamer staan rijen minibedjes, elk gevuld met woorden die zorg nodig hebben: woorden die haperen, verkeerd uitgesproken woorden en bijna vergeten woorden. Zijn allerbijzonderste woord Lieveling verzorgt hij zo goed hij kan want dat woord wil hij – om een bijzondere reden – graag genezen. Het verhaal van Pablo laat zien hoe krachtig woorden kunnen zijn: hoe ze liefde kunnen versterken en helen.

📗 Woordenschat van Simon Röthlisberger en Rebecca Gugger

Een vrolijk prentenboek over het plezier om met woorden te spelen en om nieuwe woorden te bedenken. Oskar stopt zelfgemaakte woorden zorgvuldig in zijn woordenschatkist. Af en toe pakt hij er eentje uit. Maar alleen als het nodig is en alleen als het vreugde brengt want ‘zodra je woorden uitspreekt, krijgen ze magische krachten’.

📗 De bijzondere woorden van Gioia van Enrico Galiano

Een boek vol bijzondere woorden. Neem dat gerust letterlijk. De 17-jarige Gioia verzamelt onvertaalbare woorden. Denk aan kensho (Japans – het ultrakorte moment waarop je het plots helder ziet), hoppipolla (Ijslands – in modderplassen springen) of begadang (Bahasa Indonesia – de hele nacht wakker blijven om te praten). Doorheen het verhaal tovert ze zo’n vijftig bijzondere woorden uit haar hoed.

Laat ons samen bofkontwoorden verspreiden!

Contacteer me!

Ben je toe aan frisse inspiratie? Organiseer je graag een boeiende studiedag, vorming, infoavond, …? Klaar om jullie leesbeleid naar een hoger niveau te tillen? Kijk je er naar uit om samen te werken? Heb je een vraag of een leuk idee? Ik hoor je graag!