🍀 Als je aan kinderen vraagt wat ze van een gedicht vonden, antwoorden ze al snel met standaardwoorden: leuk, grappig, saai… Om hen meer woordenschat aan te reiken om hun gevoel of mening over een gedicht weer te geven, kan je hen beoordelingswoorden aanbieden. Zij kiezen hieruit woorden die bij het gedicht passen en gaan hierover in gesprek met elkaar.

🍀 Ik vind het gedicht origineel of gewoon, vlot of langdradig, eng of gezellig, realistisch of onrealistisch, aardig of gemeen, vrolijk of somber, spannend of rustgevend, vol vaart of traag, geheimzinnig of helder, verrassend of voorspelbaar, negatief of positief. Het gedicht doet me denken aan rood of groen, kat of hond, zon of regen, mensen of dieren, de aarde of de lucht, groot of klein, nu of later, buiten of binnen, school of vakantie, lente of herfst, zoet of zuur, bos of zee, oud of nieuw, snel of traag, recht of scheef… Het gedicht kan echt gebeuren of kan niet echt gebeuren…?

🍀 Uiteraard is het fijn om – wanneer je vijf minuutjes tijd over hebt – incidenteel een gedicht voor te lezen, als tussendoortje.

🍀 Maar je kan poëzie ook structureel in je lessen verwerken. Sommige gedichten sluiten prima aan bij een les wereldoriëntatie. Ze maken op een taalrijke manier de leerstof aanschouwelijk en bevatten kenniselementen die aan een les gelinkt kunnen worden. Ze kunnen dan als lesinstap of lesverrijking ingezet worden.

🍀 Twee recente bundels die sterke linken hebben met kennisinhouden:
🎯 Er was eens een Alfred uit Zweden, waanzinnige gedichten over wetenschapsinzichten (Jacotte Brokken)
🎯 Er vloog een vliegje in de vla, gedichten en gedachten over eten (Bette Westera)

🍀 Gedichten zijn ook prima lesmateriaal om tijdens taallessen bij te leren over onze taalsystemen. Waar vind je veel beeldspraak, rijm, tegenstellingen, rijke woordenschat, figuurlijk taalgebruik…? In gedichten! Ze bieden heel veel mogelijkheden om op talige aspecten te focussen.

🍀 Na het lezen van een gedicht wordt, als verwerking, soms de opdracht gegeven om er een tekening bij te maken. In plaats van vrijblijvend een tekening te laten maken, kan je kinderen een kunstwerk laten zoeken bij een gedicht, een beeldend werk dat past bij de sfeer van het gedicht. Ze beschouwen kunst, denken na over de sfeer die bij het gedicht past en krijgen taal om beelden te verwoorden.

🍀 Eerst bespreken jullie het gedicht en de beelden die erbij passen. Welk gevoel past bij dit gedicht? Welke kleuren roept dit gedicht op? Welke achtergrondgeluiden zouden bij dit gedicht passen? Welke woorden in het gedicht doen je ergens anders aan denken? Kijk naar buiten; zie je iets dat bij het gedicht past? Welke mimiek past bij dit gedicht? Aan welke geur doet dit gedicht je denken?

🍀 Er bestaan heel fijne kunstboeken voor kinderen die je hiervoor kan gebruiken: Kunstknallers (Vanderheyden), Stoere verhalen over kunst (Berns), Grote kunst voor kleine kenners (Vanderheyden)…

🍀 Omgekeerd kan natuurlijk ook: laat de kinderen een gedicht zoeken dat past bij een kunstwerk. Waar doet dit kunstwerk je aan denken? Welke vormen, kleuren, figuren… zie je? Welke sfeer roept het op? Welke woorden passen bij dit kunstwerk? Roept het herinneringen op? Kijk naar het licht, wat zie je? Wat valt je op in dit kunstwerk? Hoe zou het personage zich voelen? Wat zou er gebeuren als dit kunstwerk tot leven komt?

🍀 Soms is poëzie best uitdagend en dat mag ook, dat biedt leerkansen, want dan ben jij daar, de leerkracht die al modellend, door verdiepende vragen te stellen, leerkansen biedt over de inhoud én over de taalrijkdom van het gedicht. Om iets bij te leren, moeten kinderen door saaie, moeilijke momenten heen. Als jullie samen die leerkuil doorlopen hebben, is de voldoening achteraf des te groter.

🍀 Je kan bij gedichten voorkennis ophalen, rijke vragen stellen, schematiseren, hoofdgedachten zoeken, woordenschat verklaren, verbindingen leggen… om het denken en het leren te stimuleren.

🍀 Initiatieven als de poëzieweek zijn geweldig om de rijke wereld van gedichten en alle mogelijkheden die ze bieden in the picture te zetten. Maar als je weet dat gedichten (voor)lezen de taalontwikkeling en -gevoeligheid van kinderen ten goede komt, waarom zou je hen dan enkel met gedichten in aanraking laten komen tijdens de poëzieweek?

🍀 De poëzieweek kan een aanzet geven om de rijke taalvorm poëzie, boordevol beeldspraak en woordenschat, een heel schooljaar lang (voor) te lezen en te bespreken. Met een wekelijks gedicht – zoals bv. bij de poëzie top drie – hou je de poëzievibe warm.

🍀 Laat de pot met poëzielekkers niet in de kast staan tot poëzieweek 2027, maar proef er, samen met de kinderen, wekelijks van!

🍀 Drie recente bundels met een schat aan toegankelijke, rijke kinder- en jeugdpoëzie:
🍭 Plassen op schrikdraad (Simon van der Geest)
🍭 Er was eens een hond die zat op zijn kont, de leukste gedichten over honden (diverse auteurs)
🍭 Ben je vergeten dat babygeitjes bestaan? (Pim Lammers)